Göçmen işçinin Fair Work hakları: ücret, bordro ve şikâyet dosyası
Vize statüsü temel çalışma hakkını ortadan kaldırmaz ve işveren vizeyi iptal edemez. Saat, ücret ve kesinti kanıtını düzenli tutun.
Avustralya’da geçici vizeyle çalışan kişi, işyerindeki temel haklarını sınırda bırakmaz. Fair Work Ombudsman (FWO), göçmen ve vize sahibi çalışanların göç statüsünden bağımsız olarak diğer çalışanlarla aynı Fair Work korumalarına sahip olduğunu söylüyor. İşverenin “şikâyet edersen vizeni iptal ederim” tehdidi de hukuken yanıltıcıdır; vize kararını yalnızca Home Affairs verir.
Bu koruma, vize koşullarını görmezden gelme izni değildir. Çalışabileceğiniz saat veya iş türü VEVO sonucunuzdan ayrıca kontrol edilmelidir. Göçmenlik kuralı ile iş hukuku hakkını aynı dosyada ama ayrı başlıklarla izleyin.
Ücretinizi hangi belge belirler?
Çoğu çalışanın asgari ücreti, sektör veya mesleğe uygulanan modern award, enterprise agreement ya da National Minimum Wage ile belirlenir. Sözleşmede daha düşük rakam yazması yasal asgari hakkı ortadan kaldırmaz. Görev, sınıflandırma, yaş, casual/full-time statüsü, vardiya, hafta sonu, resmi tatil, allowance ve overtime sonucu değiştirebilir.
FWO’nun Pay and Conditions Tool aracında iş tanımınıza göre kontrol yapın. 1 Temmuz gibi yıllık değişiklik tarihlerinde eski bordroyu yeni dönem için ölçü kabul etmeyin. İşverenden hangi award ve classification’ın kullanıldığını yazılı isteyin.
Her ödeme döneminde kanıt toplayın
İşveren bordroyu ödeme gününden sonraki bir iş günü içinde vermelidir. Kendi takviminizde başlangıç-bitiş saati, mola, iş yeri, görev ve yöneticiyi kaydedin. Roster, mesaj, banka hareketi, bordro ve super hesabını aylık karşılaştırın. Kayıtları yalnızca iş telefonunda tutmayın; erişiminiz kesilebilir.
Nakit ödeme, vergi kesildiği ve doğru kayıt/bordro düzenlendiği sürece tek başına yasak değildir. Vergisiz “cash in hand”, eksik saat yazma veya ücretsiz deneme vardiyası gibi talepleri belgelendirin. İşverenin kırılan eşya veya müşteri kaçması gibi gerekçelerle ücret kesmesi otomatik olarak yasal değildir; kesinti için yasal dayanak ve makullük gerekir.
Sponsorlu çalışanlarda ek kontroller
Primary subclass 482 gibi sponsorlu çalışanlarda sponsorun eşdeğer Avustralyalı çalışandan daha kötü koşul vermemesi, onaylı meslekle ilgili görev kullandırması ve belirli sponsor masraflarını çalışana yüklememesi gibi ek yükümlülükler bulunur. Sponsorun işletmeden ayrılması veya görev değiştirmesi göç statüsünü etkileyebileceğinden Home Affairs kanalını da kullanın.
Sorun varsa güvenli hareket planı
Önce eksik tutarı dönem dönem hesaplayın; hangi award maddesi, saat ve bordroya dayandığınızı yazın. Güvenliyse işverene yazılı düzeltme talebi gönderin. Misilleme, tehdit, ayrımcılık veya ödeme sorunu sürerse FWO’nun ücretsiz yardımını kullanın. TIS 131 450 üzerinden tercümanla FWO’ya bağlanabilirsiniz.
Acil güvenlik riski, insan ticareti veya şiddet varsa ücret uyuşmazlığı prosedürünü beklemeyin; uygun acil ve polis kanalını kullanın. Hukuki süreler olabileceği için profesyonel veya sendikal desteği geciktirmeyin.
İşten ayrılırken son bordro, kullanılmamış izin, notice ve super ödemesini de kontrol edin. İşverenin sistemi kapatmasından önce roster ve bordroları indirin; ancak ticari sır veya başka çalışanların kişisel verisini almayın. Kendi çalışma kaydınızı olay tarihine yakın tutmak, sonradan yapılan hesaplamayı güçlendirir.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
İşverenim vizemi iptal edebilir mi?
Hayır. Fair Work Ombudsman, vizeyi yalnızca Home Affairs'in verebileceğini, reddedebileceğini veya iptal edebileceğini açıkça belirtiyor.
Nakit ödeme her zaman yasa dışı mı?
Nakit ödeme tek başına yasa dışı değildir; vergi kesilmeli, bordro verilmeli ve diğer yükümlülükler yerine getirilmelidir. Vergisiz 'cash in hand' düzeni yasa dışıdır.
