Yeni Zelanda IR330 vergi kodu ve ikinci iş rehberi
En yüksek gelir ana kaynak, diğerleri secondary income sayılır; her payer toplam gelirinizi bilmediği için doğru kodu sizin bildirmeniz gerekir.
IRD number kişiyi tanımlar; tax code ise employer veya başka payer’ın PAYE’den hangi kesinti yaklaşımını kullanacağını bildirir. Yeni işe başlayan kişi güncel IR330 Tax code declaration formunu doldurur. İşveren sizin toplam yıllık gelirinizi bilmediği için doğru kodu seçme ve değişiklikte yenileme sorumluluğu sizdedir.
Yalnızca bir salary veya wage geliri varsa çoğu kişi main income kodunu kullanır. Birden fazla taxable gelir kaynağında en yüksek gelir main source, diğerleri secondary income olarak değerlendirilir. Benefit, pension, Student Allowance, ACC compensation veya paid parental leave de kaynak hesabına girebilir.
Secondary code mantığı
Secondary tax code, ek gelirin toplam yıllık gelirde daha yüksek marginal band’e çıkabileceğini payer’a bildirir. Amaç aynı geliri iki kez vergilemek değil, yıl sonunda büyük borç veya fazla ödeme riskini azaltmaktır. Güncel IR330 formunun 2 ve 3. sayfasındaki flowchart veya IRD online tool’u kullanın.
Beklenen toplam PAYE income band’ine göre SB, S, SH, ST veya SA gibi kodlar ve New Zealand student loan varsa SL ekli karşılıkları seçilebilir. Eşikler değişebileceği için eski formdaki rakamları kullanmayın. Formun revision tarihini ve IRD sayfasındaki güncellemeyi kontrol edin.
Özel durumlar
Student loan başladığında veya tamamen ödendiğinde kod değişir. ACC weekly compensation miktarına göre ACC ana veya secondary kaynak olabilir ve employer kodu yeniden değerlendirilebilir. Recognised seasonal worker veya foreign fishing crew için NSW; schedular payment için WT gibi özel kodlar vardır. Kısaltmayı tahmin etmeyin.
İkinci iş başlayınca her payer’a kendi gelir kaynağına uygun ayrı IR330 verin. İşverenlerin birbirine gelir bilgisi aktardığını varsaymayın. Yıl içinde beklenen gelir önemli ölçüde değişirse online tool ile hesabı yenileyin. Tailored tax code yalnızca uygun IRD süreciyle kullanılır.
Bordro kontrolü
İlk payslip’te IRD number, tax code, gross pay, PAYE, KiwiSaver ve student loan satırlarını formunuzla karşılaştırın. Yanlış kod varsa payroll’a yeni IR330 verin ve düzeltmenin hangi pay period’da başlayacağını yazılı sorun. Geçmiş kesintinin otomatik düzeltileceğini varsaymayın; myIR income summary ile izleyin.
Henüz numaranız yoksa önce IRD number rehberimizi kullanın. Vergi kodu immigration work right sağlamaz. Türkiye geliri, tax residence veya double tax treaty etkisi varsa iki ülke deneyimli nitelikli vergi uzmanından kişisel görüş alın.
Tax code, nihai yıllık vergi hesabı değildir; yıl sonunda IRD toplam geliri ve kesintiyi değerlendirir. Fazla kesinti refund, eksik kesinti borç doğurabilir. myIR içindeki income summary’de payer adlarını ve tutarları düzenli kontrol edin; size ait olmayan gelir veya eksik employer kaydı varsa beklemeden IRD’ye bildirin.
İşveren IRD number veya form olmadığı için non-declaration rate uygulayabilir. Sonradan doğru IR330 vermek geçmiş dönemi aynı bordroda otomatik düzeltmeyebilir. Düzeltme, refund veya return gerekip gerekmediğini IRD’nin kişisel hesabınız için verdiği bilgiyle belirleyin.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
İki işte aynı main tax code kullanılabilir mi?
Genellikle hayır. En yüksek gelir kaynağı main, diğer taxable gelirler secondary olarak kodlanır. IRD aracı veya güncel IR330 flowchart ile toplam yıllık gelire göre kod seçin.
Tax code yıl içinde değişebilir mi?
Evet. İkinci işe başlama, beklenen yıllık gelir, student loan, ACC veya iş değişikliği kodu etkileyebilir. Her payer'a yeni IR330 verin.
