Avustralya haksız işten çıkarma 21 gün rehberi
Unfair dismissal, general protections ve ücret-alacak yollarını ayırın; Fair Work Commission süreleri beklerken delilleri güvenli biçimde koruyun.
Avustralya’da işten çıkarılmak tek bir hukuki başlık değildir. Unfair dismissal, işten çıkarmanın harsh, unjust veya unreasonable olmasıyla ilgilenir. Bir workplace right kullanıldığı, ayrımcılık yapıldığı veya korunan başka nedenle çıkarılma iddiası general protections dismissal yoluna girebilir. Eksik notice, maaş, izin veya redundancy pay ise ayrıca alacak meselesidir. Yanlış form seçmek kısa süreyi riske atabilir.
Fair Work Ombudsman’ın güncel açıklamasına göre dismissal yürürlüğe girdikten sonraki gün başlayan 21 takvim günü içinde Fair Work Commission’a başvurmak gerekir. Hafta sonu ve resmi tatiller hesaba dahildir. Geç başvuru yalnız sınırlı istisnai koşullarda kabul edilebilir; işverenle görüşme sürüyor diye süreyi durdu sanmayın.
Uygunluk kapısını kontrol edin
Unfair dismissal için çalışan genel olarak aynı işverende en az altı ay çalışmış olmalıdır. İşveren işten çıkarma anında 15’ten az çalışanı olan small business ise asgari dönem 12 aydır. Düzenli ve sistematik casual çalışanlar ile associated entity çalışanları küçük işletme sayımını etkileyebilir.
Kişi national workplace relations system kapsamında olmalı ve award veya enterprise agreement kapsamına girmeli ya da geçerli high income threshold altında kazanmalıdır. Genuine redundancy ve Small Business Fair Dismissal Code uygulaması sonucu değiştirebilir. İstifa da işveren davranışı çalışanı fiilen ayrılmaya zorladıysa constructive dismissal iddiasına dönüşebilir, fakat bunu varsaymadan hukuki değerlendirme alın.
General protections başvurusu farklı hukuki unsurlar ister ve dismissal dosyasında yine 21 günlük süre uygulanır. İşten çıkarma hamilelik, sendika faaliyeti, güvenlik şikâyeti, ücret talebi, hastalık izni veya başka protected attribute ya da workplace right ile bağlantılıysa iki yolu birlikte değerlendirin. Aynı olay için uyumsuz başvuruları gelişigüzel çoğaltmayın.
İlk 24 saatte kayıt oluşturun
Termination letter, sözleşme, award veya enterprise agreement, bordrolar, roster, performans uyarıları, e-posta ve mesajları kişisel ve yasal erişiminiz ölçüsünde saklayın. İşverenin gizli müşteri verisini indirmeyin. Son çalışma günü, bildirimin verildiği gün, kararın kim tarafından ve hangi gerekçeyle açıklandığı ile hazır bulunan kişileri olay çizelgesine yazın.
İşverenden yazılı termination nedeni ve final pay breakdown isteyin. Notice yerine ödeme, kullanılmamış annual leave ve uygunsa redundancy pay’i ayrı hesaplayın. Fair Work Ombudsman’ın Pay and Conditions Tool sonucunu tarih damgasıyla kaydedin. Genel hakları göçmen işçi Fair Work rehberimizden karşılaştırın.
Fair Work Commission eligibility quiz’i kullanın ve formu göndermeden doğru başvuru türünü teyit edin. Başvuru ücret indirimi veya waiver seçeneği güncel formda görülebilir. Commission çoğu dosyada conciliation düzenleyebilir; uzlaşma metninde para, vergi, statement of service, gizlilik ve release kapsamını imzalamadan önce anlayın.
Vize sponsorlu çalışanlar, iş kaybının göçmenlik statüsüne etkisini ayrıca kontrol etmelidir. İşverenin vize hakkında verdiği hukuki yoruma dayanmayın; VEVO ve Home Affairs bilgisiyle kayıtlı göç danışmanı veya avukata başvurun. Bu rehber hukuki tavsiye değildir ve bireysel 21 günlük takvimi değiştirmez.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Unfair dismissal başvurusu için süre ne zaman başlar?
Başvuru, işten çıkarmanın yürürlüğe girmesinden sonraki gün başlayan 21 takvim günü içinde Fair Work Commission'a ulaşmalıdır.
Fair Work Ombudsman haksız işten çıkarma kararını verir mi?
Hayır. Ombudsman bu şikâyeti inceleyip karara bağlamaz; hukuki başvuru Fair Work Commission'a yapılır.
