Yeni Zelanda Healthy Homes standartları: Kiracı kontrolü
1 Temmuz 2025'ten beri bütün rental properties ısıtma, yalıtım, havalandırma, nem-drenaj ve hava sızıntısı standartlarına uymalıdır.
New Zealand Healthy Homes Standards, kiralık konutlarda heating, insulation, ventilation, moisture ingress and drainage ile draught stopping için asgari şartlar belirler. Tenancy Services’a göre 1 Temmuz 2025 itibarıyla bütün rental properties bu standartlara uymalıdır. Konutun eski olması veya kira düşük tutulması genel bir muafiyet yaratmaz.
Landlord tenancy agreement içinde signed healthy homes compliance statement bulundurmalı ve ölçüm, fatura, fotoğraf veya professional assessment gibi kayıtları saklamalıdır. Kiracı, yalnızca “compliant” kutusuna güvenmeden beş standardı evde gözlemlemeli ve açıklama istemelidir.
Isıtma ve yalıtım
Main living room, dışarıdaki belirli düşük sıcaklıkta en az 18°C’ye ulaşabilecek qualifying fixed heater kapasitesine sahip olmalıdır. Portable heater genel olarak standardı karşılamaz. Isı pompasının model ve kapasite hesabını, çalışmasını ve bakım gereksinimini sorun.
Ceiling ve underfloor insulation, erişilebilir alanlarda minimum standardı karşılamalı ve reasonable condition içinde olmalıdır. Islak, kaymış, küflü veya büyük boşluklu insulation kâğıt üzerinde mevcut olsa bile etkin olmayabilir. Tavan arasına veya ev altına güvenli değilse girmeyin; uzman incelemesi isteyin.
Havalandırma, nem ve drenaj
Living room, dining, kitchen ve bedroom gibi habitable spaces dışarı açılan uygun pencere veya kapı alanına sahip olmalıdır. Kitchen ve bathroom’da dışarı atan extractor fan gerekir; havayı tavan arasına boşaltan fan yeterli değildir. Fanı çalıştırıp hava akışı, gürültü ve dış çıkışı kontrol edin.
Gutter, downpipe ve drain sistemi suyu yapıdan uzaklaştırmalıdır. Kapalı subfloor bulunan belirli evlerde ground moisture barrier gerekir. Yağmur sonrası su birikmesi, rutubet, çürük koku ve küf fotoğrafını tarihli kaydedin; yalnızca yüzeyi silmek kaynağı çözmez.
Unreasonable gap ve hole’lar draught stopping ile kapatılmalıdır. Kullanılmayan açık fireplace chimney için blocker gerekir. Bilerek tasarlanmış ventilation opening’i kapatmayın; hava akışı ile uncontrolled draught farklıdır.
Sorunu giderme yolu
Compliance statement, inspection report, sıcaklık/nem kaydı, fotoğraf ve yazışmayı saklayın. Landlord’a sorunu ve talep edilen onarımı yazılı bildirin. Acil sağlık veya elektrik tehlikesinde uygun servis ve yerel makamla görüşün. Onarım için yasal notice ve erişim kurallarını izleyin.
Çözülmeyen ihlalde Tenancy Services bilgi hattı, 14-day notice to remedy ve Tenancy Tribunal seçenekleri vardır. Landlord breach nedeniyle 7.200 NZD’ye kadar financial penalty riskiyle karşılaşabilir; hangi remedy’nin uygun olduğuna Tribunal karar verir. Bond süreci için ayrı kira bond rehberimizi kullanın.
Kiracı da evi makul biçimde havalandırmalı, mevcut heater ve fanı doğru kullanmalı ve oluşan hasarı gecikmeden bildirmelidir. Ancak yalnızca “pencereyi açın” yanıtı, yapısal sızıntı, eksik extractor veya yetersiz heating yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Elektrik faturası nedeniyle heater kullanılamıyorsa enerji planı rehberimizle tarife ve destek seçeneklerini ayrıca inceleyin.
Sağlık belirtisi varsa GP kaydı oluşturun ve küf ile nem tarihlerini sağlık kaydına doğru anlatın. Tıbbi belge housing standard ihlalini tek başına kanıtlamaz, fakat etkinin zaman çizelgesini destekleyebilir.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Healthy Homes bütün kiralık evlerde zorunlu mu?
Evet. Tenancy Services, 1 Temmuz 2025 itibarıyla bütün rental properties'in standartlara uyması gerektiğini belirtiyor; sınırlı muafiyetleri belgeyle kontrol edin.
Kiracı uyumsuzlukta ne yapabilir?
Sorunu yazılı bildirip kanıtlayın, makul erişimle onarıma izin verin. Çözülmezse Tenancy Services, 14-day notice ve Tenancy Tribunal yollarını inceleyin.
