Yeni Zelanda'da iade, tamir ve değişim tüketici hakları
Fikir değiştirmek ile ürünün yasal guarantee'yi ihlal etmesi aynı değildir; arızanın ciddiyeti, çözümü satıcının mı tüketicinin mi seçeceğini belirler.
New Zealand Consumer Guarantees Act, işletmeden kişisel veya household kullanım için alınan mal ve hizmetlerde asgari yasal güvenceler sağlar. Ürün acceptable quality, safe, durable, açıklamaya uygun ve belirli amaç için elverişli olmalıdır. Hizmet reasonable care and skill ile, mutabık amaçta, makul süre ve önceden belirlenmemişse makul fiyatla sunulmalıdır.
Mağaza garantisi bitmiş olsa bile CGA hakkı devam edebilir; yasal dayanıklılık sabit bir aylık süre değildir. Buna karşılık yalnızca fikir değiştirmek, daha ucuzunu bulmak veya ihtiyacın değişmesi genel olarak zorunlu refund hakkı yaratmaz. Satıcının gönüllü returns policy’si daha geniş olabilir.
Küçük ve ciddi arıza ayrımı
Küçük, düzeltilebilir üründe business sorunu ücretsiz ve reasonable time içinde repair ederek, aynı modelle değiştirerek veya refund vererek çözme yöntemini seçebilir. Satıcı reddeder veya makul sürede çözmezse tüketici başka yerde makul tamir yaptırıp maliyeti isteyebilir ya da ürünü reddetme hakkını değerlendirebilir.
Failure of substantial character; makul tüketicinin sorunu bilse ürünü almayacağı, ürünün temel amaca uygun olmadığı ve kolay düzeltilemediği, açıklamadan önemli ölçüde saptığı veya unsafe olduğu durumlardır. Böyle bir durumda tüketici refund veya replacement seçebilir ya da ürünü tutup değer kaybı tazmini isteyebilir.
Hizmette düzeltilebilir sorun için sağlayıcıya makul süre verilir. Düzeltilemez veya substantial sorun varsa contract cancel ve uygun refund mümkün olabilir. Hizmetin kullanılmış kısmı değer taşıyorsa tam refund yerine orantılı sonuç çıkabilir.
Kanıt ve ilk şikâyet
Receipt tek satın alma kanıtı değildir; banka hareketi, order email, loyalty record veya satıcının kaydı kullanılabilir. Ürünün seri numarası, arıza videosu, ilk fark edilen tarih, kullanım talimatına uyum ve satıcıyla yazışmayı saklayın. Ürünü daha fazla zarar görecek biçimde kullanmayın.
Şikâyette ürün, tarih, sorun, yasal guarantee ve istediğiniz remedy’yi kısa yazın. Satın aldığınız retailer’a başvurun; sizi yalnızca manufacturer’a yönlendirmesi kendi sorumluluğunu kaldırmaz. “No refunds” tabelası CGA hakkını ortadan kaldıramaz.
Ek zarar ve uyuşmazlık
Arıza doğrudan ek kayba yol açtıysa makul ve öngörülebilir consequential loss talep edilebilir. Arızalı çamaşır makinesinin su hasarı gibi büyük dosyada bağımsız expert report ve hukuk görüşü alın. Kendi ihmaliyle büyüyen zararı azaltma yükümlülüğünü gözetin.
Satıcıyla çözülemezse sector dispute scheme veya Disputes Tribunal değerlendirilebilir. Kronolojik dizinde purchase proof, garanti, fotoğraf, expert opinion, talep ve son yanıtı sunun. Elektrik şirketi uyuşmazlığı için ayrı Utilities Disputes rehberimizi kullanın.
Online overseas seller, private marketplace ve New Zealand business ayrımını yapın. CGA, New Zealand’da kişisel kullanım için business tarafından satılan online ürünü kapsayabilir; gerçek private sale genel olarak kapsanmaz. Satıcının düzenli ticaret yaptığı hâlde kendisini “private” göstermesi durumunda ilan geçmişi ve ödeme kaydını saklayın.
Chargeback, platform buyer protection ve CGA complaint aynı süreç değildir. Banka süresi geçmeden başvurun, fakat satıcıyla çözüm yazışmasını da sürdürün. Bir yoldan ödeme aldıysanız aynı zarar için çifte tahsilat talep etmeyin.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Fikir değiştirdim, mağaza para iadesi yapmak zorunda mı?
Genellikle hayır. Ürün yasal guarantee'leri karşılıyorsa change-of-mind iadesi mağazanın kendi politikasına bağlıdır.
Ciddi arızada tamiri kabul etmek zorunda mıyım?
Substantial character failure varsa tüketici ürünü reddedip refund veya replacement seçebilir. Küçük ve düzeltilebilir sorunda satıcı repair, replacement veya refund yöntemini seçebilir.
