Yeni Zelanda Parental Leave Türleri: 26 ve 52 Haftalık Plan

Yeni Zelanda’da “parental leave” tek bir izin değildir. Primary carer leave, extended leave, partner’s leave ve negotiated carer leave farklı amaç, süre ve uygunluk testleri taşır. İşverenden alınan leave ile Inland Revenue’nun ödediği parental leave payment da ayrı haklardır. Bu nedenle tek bir “52 hafta ücretli izin” varsayımıyla plan yapmayın.

Altı ve 12 aylık employment testlerini kurun

Primary carer leave için çalışan, aynı işveren yanında beklenen doğum tarihinden veya permanent primary care başlangıcından hemen önceki altı ay boyunca haftada ortalama en az 10 saat çalışmışsa genellikle 26 haftaya kadar izin alabilir. İzin tek kesintisiz dönemdir. Doğum yapan çalışan izne beklenen tarihten altı hafta önce başlayabilir; doktor veya işveren sağlık-güvenlik gerekçesiyle daha erken başlangıç isteyebilir.

Aynı işveren yanında hemen önceki 12 ay boyunca haftada ortalama en az 10 saat çalışan kişi, primary carer ve extended leave birlikte en çok 52 haftaya kadar izin kullanabilir. Bu toplamın ilk 26 haftasına kadar olan bölüm primary carer leave, kalan uygun bölüm extended leave olarak planlanır. Eşler/partnerler aynı toplam 52 haftalık extended leave havuzunu paylaşabilir; her kişinin uygunluğu ve kullandığı süre ayrı kaydedilmelidir.

Employment testindeki “aynı işveren” ile payment testindeki daha geniş çalışma geçmişini karıştırmayın. Vatandaşlık veya permanent residence, employment leave için başlı başına şart değildir; iş ilişkisinin Yeni Zelanda kapsamında olması önemlidir.

Partner’s leave için ayrı takvim açın

Eş veya partner, primary carer olmasa da unpaid partner’s leave alabilir. Aynı işverenle altı aylık test bir haftaya, 12 aylık test iki haftaya kadar hak sağlar. Partner her cinsiyetten olabilir; evlilik, civil union veya de facto ilişki kapsamında olabilir ve biyolojik ebeveyn olmak zorunda değildir.

Partner’s leave normalde beklenen doğum veya primary care başlangıcından 21 gün önce başlayan ve 21 gün sonra biten pencerede kullanılır. İşverenle farklı tarih kararlaştırılabilir. Bu izin primary carer leave değildir ve Inland Revenue payment hakkını tek başına doğurmaz.

Yazılı bildirimi doğru tarihte gönderin

Doğum için parental leave talebini beklenen doğum tarihinden en az üç ay önce yazılı verin. Permanent primary care üstlenilecekse, bakım başlangıcından en az 14 gün önce bildirim yapılır. Yazıda izin türü, başlangıç tarihi ve süre bulunmalıdır. Doğum için midwife veya doctor belgesi gibi beklenen tarihi doğrulayan kanıt ekleyin; partner’s leave talebinde eşin/partnerin bilgileri ve uygun beyan da gerekebilir.

İşveren, talebi aldıktan sonra uygunluk ve işin açık tutulup tutulmayacağı hakkında yazılı karar verir. Gönderim tarihi, ekler, işverenin cevabı ve değişiklikleri aynı dosyada saklayın. Tarih değişirse sözlü anlaşmaya güvenmeyin; yeni başlangıç ve dönüş tarihini yazılı teyit edin.

Çalışan employment testini karşılamıyorsa negotiated carer leave isteyebilir. Bu otomatik hak değildir; işveren kabul edebilir veya kanundaki gerekçeler çerçevesinde reddedebilir. Talep ve yanıt için Employment New Zealand’nın güncel sürecini kullanın.

İş koruması ile ödemeyi ayrı doğrulayın

Dört haftaya kadar parental leave’de işveren normalde aynı işi açık tutar. Daha uzun izinde de pozisyon genellikle korunur; ancak iş gerçekten “key position” ise veya genuine redundancy oluşursa istisna gündeme gelebilir. İzin bitiminde önceki işe ya da uygun eşdeğer role dönüş sürecini, organizasyon değişikliği bildirimlerini ve görüşme kayıtlarını saklayın.

Parental leave payment en çok 26 hafta sürebilen ayrı bir devlet ödemesidir. İzin süresi, ödeme süresi ve annual holiday etkisini üç ayrı satırda planlayın. Ödeme dosyası için paid parental leave rehberimizi kullanın.

Güncel izin türleri ve çalışma testleri için Employment New Zealand’nın types of parental leave, primary carer leave, partner’s leave ve employee guide sayfalarını esas alın.