Yeni Zelanda personal grievance 90 gün rehberi
İşverene açık bildirim, 90 günlük genel süre, cinsel tacizde 12 ay ve mediation-ERA yollarını belge takvimiyle yönetin.
Yeni Zelanda iş hukukunda personal grievance, işçinin unjustified dismissal, unjustified disadvantage, discrimination, sexual harassment, racial harassment, duress veya belirli başka işveren eylemlerine karşı kullanabileceği resmi itiraz yoludur. Her işyeri anlaşmazlığı personal grievance değildir; ücret borcu, tatil hakkı veya sözleşme yorumu için başka yollar da gerekebilir.
Genel kural, grievance’ın sorun ortaya çıktıktan veya çalışan tarafından öğrenildikten sonra hangisi daha geçse o tarihten itibaren 90 gün içinde işverene raised edilmesidir. Unjustified dismissal olayında süre çoğunlukla iş ilişkisinin bittiği tarihten hesaplanır. Cinsel taciz grievance’ı için süre 12 aydır. İşverenle gayriresmi görüşme yapmak süreyi otomatik durdurmaz.
İşverene neyi bildirdiğinizi kanıtlayın
Bildirimde “personal grievance” ifadesini, olay tarihlerini, hangi eylemin neden haksız olduğunu ve istediğiniz çözümü açıkça yazın. E-posta gönderim kaydını saklayın; yalnız telefonda konuştuysanız hemen ardından görüşme özetini yazılı teyit edin. İşverenin gerçekten grievance’ın niteliğini anlayabilmesi gerekir.
İşten çıkarılan çalışan, bildirimden itibaren 60 gün içinde yazılı neden isterse işveren 14 gün içinde yazılı açıklama vermelidir. Bu özel süreyi güncel Employment New Zealand sayfasından kontrol edin. Termination letter, employment agreement, job description, bordro, roster, performance plan, warning ve mesajları yasal erişiminiz ölçüsünde koruyun. Müşteri veya işverenin gizli verisini kişisel hesaba kopyalamayın.
90 gün veya 12 ay geçmişse taraflar süre dışı grievance’ın raised edilmesini kabul edebilir. İşveren kabul etmezse Employment Relations Authority yalnız exceptional circumstances kanıtlanırsa geç başvuruya izin verebilir. Sağlık sorunu veya temsilci hatası gibi örnekler otomatik kabul değildir. Süre yaklaşıyorsa önce açık bildirim yapın, ayrıntılı delil düzenlemesini sonra tamamlayın.
Çözüm yolunu basamaklandırın
İlk aşamada taraflar doğrudan görüşebilir. Employment New Zealand Early Resolution hizmeti bazı uyuşmazlıklarda hızlı, tarafsız destek sunabilir. Mediation, Employment Mediation Services üzerinden gizli bir ortamda anlaşma arar. Sonuç sağlanmazsa dosya Employment Relations Authority’ye gidebilir; Authority olguları değerlendirip karar verir.
Olası remedies arasında lost wages, compensation, reinstatement veya başka emirler bulunabilir, ancak sonuç otomatik değildir. Çalışanın kendi davranışı zarara katkı sağladıysa tazminat azaltılabilir. Uzlaşma anlaşmasında ödeme, vergi, referans, gizlilik ve tam ibra kapsamını anlamadan imzalamayın. Community Law, sendika, employment advocate veya avukattan uygun yardım alın.
İşveren, kişiyi göçmenlik statüsü nedeniyle tehdit ediyor veya sömürü şüphesi varsa personal grievance ile göçmen sömürüsü bildirimini birbirine karıştırmayın. Güvenlik ve vize seçenekleri için göçmen işçi sömürüsü rehberimizi okuyun. Yeni iş teklifinde koşulları AEWV teklif kontrol listemizle karşılaştırın.
Bu rehber genel bilgidir. Özellikle dismissal, ciddi misconduct, trial period, sağlık, ayrımcılık veya vize bağlantılı olaylarda süre dolmadan bireysel hukuki görüş alın. Takviminizi yalnız toplantı tarihine değil, olayın gerçekleştiği ve öğrenildiği tarihe göre iki alternatifle hesaplayın.
Resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Personal grievance kaç gün içinde işverene bildirilir?
Genel süre, olayın meydana geldiği veya öğrenildiği tarihten hangisi daha geçse ondan itibaren 90 gündür. Cinsel taciz için süre 12 aydır.
Bildirim mutlaka hukuki terimler içermeli mi?
Çalışan, personal grievance raised ettiğini ve dayandığı olayları işverenin anlayacağı kadar açık belirtmelidir; tarihli yazılı bildirim güçlü kanıt sağlar.
