Yeni Zelanda Final Pay: Holiday ve 8% Hesabı
Son çalışma ücretini, kullanılmamış annual holidays, alternative holidays ve son yıldönümünden sonraki yüzde 8 kalemini ayrı hesaplayın; public holiday uzamasını atlamayın.
Yeni Zelanda’da final pay yalnız son vardiyanın ücretinden ibaret değildir. Son pay period içindeki wage veya salary, kullanılmamış annual holidays, alternative holidays, varsa notice ve sözleşmeden doğan diğer alacaklar birlikte fakat ayrı kalemlerle hesaplanmalıdır. Annual holiday hesabının yöntemi, kişinin employment sona erdiğinde ilk 12 aylık entitlement’ı kazanıp kazanmadığına göre değişir.
Mevcut Holidays Act kuralları Ağustos 2028’de planlanan yeni sistem başlayana kadar uygulanmaya devam eder. Gelecek değişiklik duyurusunu bugünkü final pay hesabına erken uygulamayın.
Önce anniversary ve entitlement tarihini bulun
İşe giriş tarihi, annual holiday anniversary tarihiyle çoğu zaman aynı başlangıç noktasına dayanır; fakat closedown veya uzun unpaid leave gibi olaylar tarihi değiştirmiş olabilir. Employment agreement, leave ledger ve önceki anniversary kayıtlarını karşılaştırın.
Çalışan henüz annual holidays entitlement kazanmadan, genellikle ilk 12 ay içinde ayrılıyorsa final pay’e employment boyunca oluşan gross earnings tutarının yüzde 8’i eklenir. Daha önce alınan annual holidays in advance veya geçerli pay-as-you-go holiday pay tutarı bu hesaptan düşülebilir.
“Leave balance” yazılımındaki saat sayısını tek başına hak kabul etmeyin. Yeni Zelanda hukukunda annual holidays, 12 aylık continuous employment sonrasında en az dört haftalık entitlement olarak doğar; bordro sisteminin accrual göstergesi operasyonel tahmin olabilir.
12 aydan sonra iki annual holiday hesabı yapın
Entitlement doğmuşsa önce kalan annual holidays, employment sonunda ardışık biçimde kullanılıyormuş gibi değerlenir. Her hafta için ordinary weekly pay ile son 12 aya dayanan average weekly earnings karşılaştırılır ve yüksek olan esas alınır.
İkinci hesap, son anniversary tarihinden termination tarihine kadar olan part-year dönemidir. Bu dönem için gross earnings tutarının yüzde 8’i ödenir; annual holidays in advance veya geçerli pay-as-you-go tutarları düşülür. Kalan entitlement ve alternative holiday ödemeleri gibi final pay içindeki bazı tutarlar yüzde 8’in gross-earnings tabanına da girebilir. Bu nedenle kalem sırası sonucu etkiler.
Bir hesap tablosunda şu satırları ayırın: son normal wage, kalan annual holidays için yüksek-rate hesabı, unused alternative holidays, anniversary sonrası gross earnings, yüzde 8, önceden ödenen tutarlar ve net düzeltme. İşverenden formül ve dayanak kayıtları isteyin.
Public holiday uzamasını kontrol edin
Kalan entitled annual holidays, son employment gününden sonra takvim üzerinde kullanılıyormuş gibi ileri uzatılır. Bu varsayımsal döneme bir public holiday düşer ve çalışan employment sürseydi o gün otherwise working day olacak idiyse ek public holiday ödemesi doğabilir.
Örneğin dört haftalık kullanılmamış entitlement, termination sonrasındaki Labour Day veya Christmas/New Year günlerini içine alabilir. Takvimde yalnız iş günlerini işaretlemek yetmez; annual holiday haftalarının kapsadığı günleri ve kişinin normal çalışma örüntüsünü birlikte değerlendirin.
Unused alternative holidays da relevant daily pay veya uygun durumda average daily pay üzerinden final pay’e girer. Sick leave ve bereavement leave ise kanunen genel olarak nakde çevrilmez; employment agreement daha iyi bir hak sağlıyorsa o hükmü ayrıca uygulayın.
Notice, kesinti ve ödeme tarihini ayırın
Final pay’in ne zaman ödeneceği employment agreement veya olağan payday düzenine bağlı olabilir. İstifa notice süresi, garden leave, payment in lieu ya da işverenin verdiği notice, annual holiday formülünden ayrı bir sorudur. Fixed-term sözleşme de gerçek ve sözleşmede belirtilmiş son olay/tarih üzerinden kontrol edilmelidir.
Advance holiday pay için yazılı deduction anlaşması veya başka bir lawful basis olup olmadığını inceleyin. İşveren, belirsiz “debt” ya da zarar iddiasını final pay’den otomatik kesmemelidir; deduction lawful, reasonable ve gerekli süreçle desteklenmelidir.
Son payslip, wage/time kayıtları, leave ledger, employment agreement, notice ve banka ödemesini aynı dosyada tutun. Hata görürseniz önce kendi dönem bazlı tablonuzu işverene yazılı gönderin; çözülmezse Employment New Zealand bilgi ve mediation yollarını değerlendirin. Public holiday değerlemesi için alternative day rehberimizdeki otherwise working day ayrımını kullanın.
Güncel hesaplama ve örnekler için Employment New Zealand’nın final pay ve annual holiday pay sayfalarını esas alın.
Sık sorulan sorular
12 ay dolmadan ayrılan çalışan annual holiday ödemesi alır mı?
Evet. Henüz annual holidays entitlement doğmadan employment biterse çalışan genel olarak employment süresindeki gross earnings tutarının yüzde 8'ini alır; advance veya geçerli pay-as-you-go ödemeleri düşülebilir.
Kullanılmamış annual holidays hangi rate ile ödenir?
Entitlement doğmuşsa kalan annual holidays, employment sonunda kullanılıyormuş gibi ordinary weekly pay ile average weekly earnings tutarlarından yüksek olanı üzerinden hesaplanır. Son anniversary sonrasındaki dönem için ayrıca yüzde 8 hesabı yapılır.